HISTORIA DEL ARTE SIN HOMBRES

 

    No día dos Museos queremos engadir a nosa colección de arte  unha nova obra sobre as mulleres artistas:" Historia del Arte sin Hombres" da autora Katy Hessel. 

   

     Historia da arte sen homes é un ensaio divulgativo escrito pola historiadora da arte británica Katy Hessel que propón unha revisión crítica da historia da arte tradicional. O libro parte dunha pregunta sinxela pero poderosa: por que coñecemos tan poucos nomes de mulleres artistas en comparanza cos homes? A partir de aí, Hessel constrúe un percorrido amplo e accesible por distintos períodos históricos para recuperar a obra e a relevancia de creadoras que foron ignoradas, invisibilizadas ou relegadas polo canon artístico occidental.  Un dos maiores acertos do libro é o seu ton próximo. Non está escrito unicamente para especialistas, senón para calquera persoa interesada na arte ou en comprender como se constrúen os relatos culturais. Hessel evita a linguaxe excesivamente académica e combina datos históricos con anécdotas privados e contextos sociais que fan a lectura dinámica. Ademais, consegue que moitas artistas pouco coñecidas esperten verdadeira curiosidade no lector. A obra tamén funciona como unha crítica ás institucións artísticas: museos, academias, galerías e manuais de historia que durante séculos privilexiaron as traxectorias masculinas.

  O libro demostra que non é que non existisen mulleres artistas, senón que moitas veces non tiveron acceso a formación, recoñecemento ou conservación da súa obra en igualdade de condicións.

    Entre os seus puntos fortes destaca a variedade de artistas e épocas que aborda. Desde pintoras do Renacemento ata creadoras contemporáneas, o libro amplía a mirada máis aló dos nomes máis coñecidos e mostra como as mullees participaron activamente en movementos artísticos fundamentais. Isto converte a lectura nunha experiencia de descubrimento constante.

    

    En conxunto, Historia da arte sen homes é unha obra necesaria, entretida e moi útil para reformularse como aprendemos historia da arte. Máis que substituír un canon por outro, o libro invita a ampliar a mirada e recoñecer unha parte da creación artística que durante moito tempo quedou fóra de foco.

ASOCIACIÓN LA ROLDANA

  A Asociación A Roldana é unha organización española sen ánimo de lucro centrada no ámbito da arte e a educación, cun enfoque de igualdade de xénero. 

 É unha asociación formada por profesionais da historia da arte, educación, deseño e cultura que traballa para visibilizar ás mulleres artistas e corrixir a súa ausencia nos contidos educativos. A asociación parte dunha crítica: durante séculos, a historia da arte contouse deixando fóra a moitas mulleres, e busca corrixir esa visión incompleta.

 O seu obxectivo principal A súa meta é que a Historia da arte ensínese de forma máis completa e igualitaria, incluíndo ás mulleres en libros de texto, exames e temarios oficiais

 Entre as súas actividades destacan: 

-Crear materiais educativos sobre mulleres artistas 

-Promover cambios nos programas escolares.

- Difundir investigacións e catálogos (como un con artistas de cada comunidade autónoma).

- Colaborar con institucións e fomentar o debate sobre arte e feminismo

  Dende 2021 conta cun catálogo adaptado á materia de Historia da arte, dous catálogos específicos para Fundamentos da arte I e II, así como un catálogo unificado que reúne a todas as artistas. A estes sumamos agora un novo catálogo dedicado ás artistas das distintas Comunidades Autónomas e cidades autónomas, que pon en valor creadoras vinculadas a cada territorio e permite traballar referentes próximos desde unha perspectiva local.

    Consulta e descarga os seus catálogos no seguinte enlace:

CATÁLOGOS DE MULLERES ARTISTAS ( ASOCIACIÓN LA ROLDANA)

LARA LARS

                                            (Foto: Bamba Editorial)

   

   Lara Lars (nome real: Lara Alonso Ozores) naceu en Salceda de Caselas (Pontevedra, Galicia). É unha ilustradora, deseñadora gráfica e artista visual recoñecida polo seu estilo único baseado na técnica da colaxe, cunha forte carga estética e conceptual vinculada o feminismo e ao surrealismo.

   Aínda que hoxe é coñecida no mundo da arte, a súa formación inicial non foi artística, senón en arquitectura. Este aspecto influíu profundamente na súa obra, especialmente na presenza constante de edificios de estilo brutalista nas súas composicións.

   Un dos eixos centrais da súa obra é a recontextualización da “muller floreiro”, figuras femininas tradicionalmente pasivas que a artista transforma en protagonistas fortes e empoderadas. 

                                            (Sororidad. Lara Lars)

                                  (Colección Collages. Lara Lars)

   Ao longo da súa carreira, Lara Lars logrou consolidarse como unha das ilustradoras contemporáneas máis salientables en España. A súa obra foi publicada en revistas como Vogue, Vanity Fair ou Marie Claire, e traballou con editoriais como Anagrama ou Seix Barral. Tamén colaborou con marcas e institucións culturais de relevancia, entre elas Netflix, o Museo Thyssen-Bornemisza ou campañas institucionais vinculadas á igualdade.

                                           (Feliz por mí. Lara Lars)

GERTRUDE BELL

    Gertrude Bell foi unha escritora, exploradora, arqueóloga e funcionaria británica de finais do século XIX e principios do XX. Gertrude tivo unha vida bastante singular para a súa época. Naceu nunha familia acomodada en Inglaterra e estudou en University of Oxford, onde destacou en Historia, algo pouco común para unha muller nese momento.

    Viaxou cumpridamente por Oriente Medio e converteuse nunha gran coñecedora da rexión. Durante e despois da Primeira Guerra Mundial, desempeñou un papel político importante na administración británica, axudando a definir as fronteiras e a organización do moderno Iraq. 

    Alén do seu labor político, foi unha gran exploradora: percorreu zonas desérticas de Oriente Medio dacabalo e en caravanas, aprendeu árabe e estableceu relacións directas con líderes tribais. Grazas a ese coñecemento, o goberno británico considerouna unha peza crave durante a reorganización da rexión tras a guerra. Traballou xunto a figuras como T. E. Lawrence e tivo un papel importante na elección de Faisal I de Iraq como rei. 

    Tamén impulsou a creación do actual Museo Nacional de Iraq, intentando preservar o patrimonio arqueolóxico do país. Aínda así, a súa figura é complexa: por unha banda, foi unha pioneira en campos dominados por homes; por outro, a súa implicación no proxecto colonial británico fai que o seu legado sexa obxecto de debate hoxe en día.

O libro Mesopotamia de Olivier Guez é unha obra que mestura biografía, historia e reflexión política para contar a vida de Gertrude Bell. 

Non é unha biografía tradicional: Guez constrúe un relato bastante narrativo e áxil, case novelado, onde segue a Bell nas súas viaxes por Oriente Medio e no seu papel crave na creación do moderno Iraq tras a Primeira Guerra Mundial. 

O libro destaca varios aspectos: A súa personalidade: independente, culta e moi adiantada ao seu tempo. A súa paixón polo mundo árabe e a arqueoloxía. A súa influencia política, especialmente na configuración de Iraq. E tamén o lado máis crítico: como o seu traballo estivo ligado ao colonialismo británico e a decisións cuxas consecuencias aínda se notan.

GUARDIANA

No Taiwan de principios do século XX, a felicidade dunha muller casada dependía de ter un fillo home. Logralo convertíase nunha obsesión que implicaba diversos rituais. Nownow combina folclore e historia para recrear o día a día das mulleres durante a dinastía Qing, debuxando hermosamente a beleza e a traxedia das súas vidas.

Guardiana é unha historia de ficción con factores sobrenaturais para mostrar a violencia sufrida polas mulleres durante a dinastia Qing.

Presentación en Marín de "Comerás Flores"

A escritora Lucía Solla Sobral, unha das voces emerxentes máis destacadas do panorama literario recente, visitará Marín para presentar o seu libro Comerás flores. 

O encontro terá lugar o próximo 28 de marzo ás 12.00 horas no Museo Manuel Torres. A actividade está organizada polo Ateneo Santa Cecilia e contará coa participación de Arantza Portabales, quen conversará coa autora durante o evento.

NOVIDADES DE IGUALDADE

 NOVIDADES DA NOSA BIBLIOTECA

Miniguía de Autocoidado para Mulleres

Coidarse non é egoísta, é urxente.

Descobre unha guía feita para ti: consellos de autocoidado pensados para mulleres que o dan todo... E ás veces esquécense de si mesmas. 💜 Ilustrada por Lyona Ivanova. 💌

Descárgaa gratis!

Miniguía de Autocoidado para Mulleres

Mulleres e traballo no Antigo Exipto

Hoxe quero falarche dun tema que me apaixona. 

No antigo Exipto, os dereitos das mulleres dependían da súa clase social e non do seu xénero. Ademais, ante a lei, en teoría, homes e mulleres eran iguais, e as mulleres, ao contrario do que sucede noutras culturas, non necesitaban que un home actuase por elas.

 Pero, a pesar desa "igualdade", as mulleres non ocuparon ningún dos postos importantes do Estado. É dicir, as mulleres estaban excluídas da burocracia. Con todo, sabemos que si podían ter certa influencia e poder fóra do ámbito doméstico. 

Hoxe, do que quero falarce, é dos traballos que podían desempeñar esas mulleres a través dun dos meus vídeos de Youtube  

(Mirian Bueno, MBG)

                                (Egiptología MBG,El trabajo de las mujeres en el antiguo Egipto)

8 M. Día da Muller Traballadora

💜💜 O Equipo de #Igualdade do #Chando levou a cabo varias iniciativas para traballar o #8M, a primeira, desde a @laroldanaasociacion que ten como obxectivo visibilizar mulleres artistas de todas épocas e todos os movementos. A segunda, e grazas ao traballo do @ies_rafael_dieste é unha exposición sobre a orixe e reivindicación do 8M. Grazas a todas polas vosas achegas, o alumnado debe coñecer, saber e informarse para logo, entender. 💜💜

AS NOSAS RECOMENDACIÓNS POLO 8M

    

        Cada vez que a obra escrita por unha muller sae do seu andel e é visibilizada nos espazos da nosa biblioteca, cada vez que recomendamos fondos específicos sobre mulleres (durante séculos silenciadas), cada vez que a nosa biblioteca se converte nun espazo de aprendizaxe e reflexión sobre a igualdade e os feminismos… contribuímos a crear un mundo máis xusto e igualitario.

        Non é moito. Non é pouco. Mais é presente e, sobre todo, futuro. Unha sociedade máis xusta faise con pequenos xestos, en comunidades que educan en liberdade e igualdade, en bibliotecas escolares que comprenden que os seus recursos non son neutros, porque a cultura e a lectura transforman as persoas e a sociedade, pois contribúen ao noso pensamento crítico.

    Desde o IES Chan do Monte, o EABE Os labirintos de Mogor e o Equipo de Igualdade do centro aunamos enerxías para apostar e loitar por ese mundo diverso, inclusivo e igualitario que sabemos que é posíbel e que queremos axudar a construír, tamén desde as lecturas e a dinamización dos nosos recursos e espazos.

Vés connosco continuar a senda?

(Equipo de apoio da BE Os Labirinto de Mogor do IEs Chan do Monte)

Marcapáxinas en Feminino

             Proxecto do noso alumnado de Proxecto Competencial de 2º da ESO.

8 de Marzo

 A orixe do DÍA DA MULLER

(Conceptos Básicos, ¿Qué es el 8M? | EL ORIGEN DEL DÍA DE LA MUJER)

-Actividades para traballar na clase o día 8 de Marzo:

Recursos para trabajar el Día de la Mujer en el aula

ACT IVIDADES PARA T RABAJAR EL 8 DE MARZOEN EL AULA

Organización de Mujeres. Unidades Didácticas 8 de Marzo

Día da Muller e da Nena nas Ciencias

O Efecto Matilda

 (Juan Francisco Hernández, Efecto Matilda, 2022)

    O efecto Matilda é un fenómeno histórico no cal as contribucións das mulleres na ciencia foron subestimadas, ignoradas ou atribuídas aos seus colegas masculinos. Este termo foi acuñado en 1993 pola historiadora Margaret W. Rossiter en honra a Matilda Joslyn Gage, unha activista do século XIX que sinalou a discriminación de xénero en diversas áreas, incluíndo a ciencia.

    Antigamente, este efecto era moi común, e moitas científicas non recibían o recoñecemento que merecían polos seus descubrimentos e avances. Exemplos notables inclúen a Rosalind Franklin, cuxa contribución crucial ao descubrimento da estrutura do ADN foi minimizada en favor dos seus colegas Watson e Crick, e Lise Meitner, cuxa labor na fisión nuclear foi eclipsada por Otto Hahn, quen recibiu o Premio Nobel. 

    Aínda que actualmente avanzouse significativamente na visibilidade e o recoñecemento das mulleres na ciencia, o efecto Matilda aínda pode manifestarse, aínda que de maneira máis sutil. Por iso, é fundamental coñecer este fenómeno histórico para continuar promovendo a igualdade de xénero en todas as áreas do coñecemento e evitar situacións inxustas onde o traballo das mulleres non sexa debidamente recoñecido.

Entender o efecto Matilda non só axúdanos a corrixir inxustizas do pasado, senón que tamén nos proporciona ferramentas para identificar e combater a discriminación de xénero na actualidade, asegurando que todos os investigadores, independentemente do seu xénero, reciban o crédito que merecen polas súas contribucións científicas.

      (Indira Álvarez, Lionización y efecto Matilda. Cuando el silencio tiene a las mujeres como protagonistas)

"ANA no". Unha novela de Agustín Gómez Arcos

 

Ana Paucha, que se chamaba a sí mesma Ana no, era uha muller de sol, de dicha, prendada do seu marido, pescador, e dos seus tres fillos.

O marido e os dous fillos maiores morreron na guerra civil, o pequeno está preso. Ana no, con setenta e cinco anos, pecha a porta da súa casa nun pequeno pobo almeriense e decide ir andando ata o cárcere onde está o seu fillo para abrazalo e darlle o pan de aceite que amasou coas súas propias mans. 

Inquietante viaxe cara o norte de España, viaxe de amor e de morte, de iniciación e de coñecemento. É unha novela que aborda a fortaleza feminina ante o sufrimento. 

A novela presenta a un dos personaxes femininos máis fermosos da literatura contemporáneea, así como unha admirable alegoría da condición humana. 

ILUSTRÍSIMAS

Ilustrísimas é unha iniciativa da profesora de Lengua y Literatura Castellana do IES Chan do Monte Cristina Corral. Esta orixinal proposta consiste en adicar cada mes a unha pequena exposición sobre mulleres ilustradoras galegas. 

Este mes a elexida é  Sarai Lorenzo. 

Sarai Lorenzo naceu en Cangas ( Pontevedra) e sempre mostrou paixón polos libros e o cine. Graduada en Belas Artes cun Mestrado en Ilustración e Animación Audiovisual axudaron a conformar a súa traxectoria como ilustradora

Ten ilustradas gran variedade de cubertas e actualmente dedica o seu traballo a experimentar no mundo dos fanzines, do gravado e da cerámica e continúa construíndo o camiño para especializarse en deseño de escenarios para cine de animación e videoxogos.

"Erea e as agullas máxicas" é o seu primeiro cómic, co que dá un salto máis alá cara ao mundo de contar historias co que sempre soñara de nena.

Manicura contra a Homofobia

     

      Coa campaña de sensibilización "Manicura contra a homofobia", a Coordinación de Igualdade do KIES Chan do Monte propoxo a toda a comunidade educativa condenar os insultos homófogos que aínda se producen e apoiar a quen reivindica unha masculinidade libre de estereoptipos pintado as unllas nun improvisado Nail Bar. A iniciativa está inspirada co acontecido ao futbolista @boriglesias9.

     Con esta campaña reafirmamos o noso compromiso co respeto, a igualdade ea diversidade.

    Agradecemento ao alumnado que estivo pintando as unllas nos recreos!!!

    E tí, xa pintaches as unllas?💅

Mulleres que viven xuntas

 

   Recomendación de lectura...

     En 1955, despois da morte de seu pai, Isabel, que aínda non fixo os dez anos, vese na obriga de marchar para Londres, onde será acollida polos tíos. Cando en 1968 regresa á súa aldea, preto de Compostela, coñece a Chus, unha mestra que coidou da súa nai mentres ela non estaba e con quen vai iniciar unha relación de amor que durará toda a vida. O medo ao que dirán e a manifestar a súa situación sentimental durante a represión franquista, provoca que manteñan un segredo que lles afectará profundamente.

   Cun estilo sobrio e cunha magnífica construción das personaxes, que van medrando a través da intercalación de distintos tempos e voces narrativas, «Mulleres que viven xuntas» interpela as lectoras e lectores para reflexionar sobre as dificultades e repercusións que a orientación sexual pode supoñer para algunhas persoas. Unha obra conmovedora tecida cos fíos de cores do amor e da paixón, mais tamén con moitas puntadas escuras de frustración.

Comerás Flores

 

"Comerás Flores" é unha novela que indaga nos espellismos das relacións desiguais e na amizade como refuxio.

    meses despois da morte do seu pai e recentemente graduada, Mariña coñece a Jaime, un home vinte anos maior que ela que irrompe na súa vida colmándoa de atencións e plans. En pouco tempo, o seu día a día dá un cambio brusco: deixa de saír coa súa amiga de festa e instalase no cómodo apartamento de jaime. Cegada pola sofisticada vida adulta e o seu encanto, mariña vese mergullada por completo no seu mundo, comenzando a esquecer o que a definía. 

    " Unha novela que nace deses conversacións entre mulleres onde se debullan, coa crudeza de quen viviu o mesmo con distinto nome, as feridas comúns. É unha historia dun patrón tóxico tan normalizado que doe recoñecelo, pero contada cunha prosa tan lírica e precisa que se converte nun acto de catarse e, finalmente, de liberación. O excepcional da narrativa da autora non é só a identificación que provoca, poucas serán as mulleres que non recoñecen algún aspecto desta desigual relación pasadas ou presentes, senón a mestría coa que envolve esta historia de sumisión e espertar" 8 O Diario Montañés)

OCEÁNICAS

Oceánicas é un proxecto promovido polo Instituto Español de Oceanografía que ten como obxetivo divulgar o traballo de científicas adicadas ao estudo dos océanos, tanto actuais como do pasado, dara a coñecer a súa vida e a súa obra, tratando así de xerar vocacións científicas en neas e nenos, fomentar a súa creatividade e o trato igualitario fronte ás desigualdades de xénero dende idades temperás.

Oceánicas pon en valor o legado das mulleres pioneiras da oceanografía. Mujeres como Jeanne Baret, botánica francesa que foi a primeira en circunnavegar o mundo no século XVIII disfrazada de home; Marie Tharp, xeóloga mariña que, a pesar de ter prohibido embarcar, elaborou o primeiro mapa dos fondos oceánicos atlánticos; Ángeles Alvariño, oceanógrafa galega do IEO que se converteu na primeira muller en embarcar nun buque inglés e que descubriu 22 especies mariñas; ou Sylvia Earle, primeira muller en liderar a NOAA e exploradora de National Geographic.

Ademais, Oceánicas é unha plataforma para que mulleres que traballan actualmente en Ciencias do Mar, tanto investigadoras como técnicas, estudantes, empresarias etc., divulguen o seu traballo e axuden aos mozos para descubrir a súa paixón pola ciencia e a natureza. Por último, a través de diferentes concursos, Oceánicas trata de espertar a curiosidade e o interese a nivel persoal dos mozos, fomentar a súa creatividade e promover a comprensión de conceptos e fenómenos científicos. Todo iso buscando un contacto directo entre nenos e investigadoras.